AVM'li Hatırlama ve Unutma...
Saime Tuğrul

Öz

Hafızanın en temel iki ögesi hatırlamak ve unutmaktır. Bireysel ve kolektif hafıza, bu iki eylem arasında bir yerlerde olgunlaşır ve gelişir. Ancak, özellikle kolektif hafızanın oluşumunda siyasi iktidarlar devreye girerek, kolektif kimliğe anlamını verecek hatırlama ve unutma yollarını kontrol ederler. Bu manipülasyon yolları iki yönde gelişir; bir yandan, siyasi otorite, hatırlama yollarını kurarken ritüeller, anma törenleri, hafıza mekânları gibi pozitif yöntemler kullanır, öte yandan, resmî tarih oluşturarak, cezai düzeneklerle baskıcı bir politika uygular. Bu çarpıtılmış hatırlamanın yanı sıra, modernleşme sürecinin kolaylaştırdığı bir unutma yol haritası gerçekleştirilir; eski sosyal ve kültürel çevrenin sürekli yıkımı, kitle tüketim alışkanlıkları, modern hayatın değişkenliği ve hızı, kolektif unutmayı kolaylaştırır ve hızlandırır. Özellikle, kentlerin otoyollardan, uydu semtlerden, yüksek binalardan ve heybetli alışveriş merkezlerinden oluşan yeni kurgusu toplumsal hafızanın tümüyle yıkımını hazırlar.

Anahtar Terimler

kolektif hafıza; hafıza mekânları; unutma; modernite; tüketim
DOI: https://doi.org/10.17572/mj2014.2.1633

Kaynakça

Arendt H. (2000). Condition de l’homme moderne. Paris: Calmann-Lévy-Agora.

Assmann J. (2001). Kültürel bellek, Eski yüksel kültürlerde yazı, hatırlama ve politik kimlik. İstanbul: Ayrıntı.

Atkinson R.C., Shiffrin R. M, (1968). “Human memory: A proposed system and its control processes”, The psychology of Learning and motivation: Advances in Research and Theory, Vol.2, Academic Press, New York.

Bergson, H. (2012). Matiere et mémoire. Paris: GF Flammarion.

Broch, H. (2008) Théorie de la folie des masses. Paris: De l’éclat.

Canetti, E. (2006). Kitle ve iktidar. G. Aygen (Çev.). İstanbul: Ayrıntı.

Conan, E., Rousso, H. (2001). Vichy, un passé qui ne passe pas. Paris: Gallimard/folio.

Connerton, P. (1999). Toplumlar nasıl anımsar?. İstanbul: Ayrıntı.

Connerton, P. (2009). How modernity forgets. Cambridge: Cambridge University Press.

Croisile, B. (2009). Tout sur la mémoire. Paris: Odile Jacob.

De Certeau, M. (1990). L’invention du quotidien I, arts de faire. Paris: Gallimard.

Foucault, M. (1975). Surveiller et punir, Gallimard, Paris.

Freud, S. (1968). Introduction a la psychanalyse. Paris: Petit bibliothéque Payot.

Freud. S. (2011). Deuil et melancolie. Paris: Petit bibliothéque Payot.

Freud, S. (2014). Cinq leçons sur la psychanalyse.

Erişim http://philosophie.ac-creteil.fr/IMG/pdf/cinq_lecons_psychanalyse.pdf

Halbwachs, M. (1994). Les cadres sociaux de la mémoire. Paris: Albin Michel.

Halbwachs, M. (1997). La mémoire collective. Paris: Albin Michel.

Hobsbawn, E. (1994). Age of extremes, The twentieth century. New York: Vintage Books.

Jameson, F. (1985). Postmodernism and the Consumer Society in Foster, H. (Der.) içinde Postmodern Culture. London: Pluto Press.

Nora, P. (2006). Hafıza mekânları. M. E. Özcan (Çev.). İstanbul: Dost.

Rousso, H. (1990). Le syndrome de Vichy. Paris: Seuil.

Sennett, R. (1999). Gözün vicdanı, kentin tasarımı ve toplumsal yaşam. İstanbul: Ayrıntı.

Sennett, R. (2005). Otorite. İstanbul: Ayrıntı.

Sloterdijk, P. (2005). Ecumes, Spheres III. Paris: Maren Sell Edition.

Todorov, T. (2004). Les abus de la mémoire. Paris: Arléa.

Tuğrul S. (2010). Hafıza mekânı olarak beden. Amargi. (19), 14-21.

Uşaklıgil, E. (2014). Bir şehri yok etmek. İstanbul: Can.

Werstch, J. V., (2002). Voices of collective remembering, Cambridge: Cambridge University Press.

Weber M. (1978). Economy and Society. California: University of California Press.